Arabako sagardotegien denboraldia urtarrilaren 15ean, ostegunarekin, inauguratu zen Ascarzako Trebiñu sagardotegian; aurten hari egokitu zitzaion ekitaldia, lurraldeko etxeen arteko txandaren arabera. Lehen kupela irekitzeko ohorea Gari eta Beñatek izan zuten, Aguraingo Dupla musika taldeko bi kideek. Red de Semillas de Euskadi elkarteari hartu diote lekukoa, eta elkarte horrek, bere aldetik, Mikel Landa txirrindulariari hartu zion.

Lehen basoaren ondoren, Garik hitz gutxitan laburbildu zuen sagardoa: «sagar-zapore handia du». Bi musikarientzat ohikoaz bestelako plana izan zen, baina gozatu egin zuten, haren esanetan, «Arabako kulturaren parte» delako. Txotxaren ondoren, sagarrondo bat landatu zuten sagardotegiko lorategian.

Trebiñuko Julen Markinezek egin zuen etxekoarena, eta uzta «irregularra» izan dela esan zuen. Irekierarekin batera hasi zen denboraldiko menua ere: txorizoa sagardotan, bakailao-nahasia, txuleta eta, postrerako, Idiazabal gazta irasagarrarekin eta intxaurrekin.

Litro gutxiago, kalitate ona

Sagarrak aurten aurreko kanpainetan baino gutxiago eman du. Gasteiz Hoy-ren arabera, Arabako uzta 130.000 kilo ingurukoa izan zen, eta hortik 80.000 litro inguru aterako dira, sagardoa, zukua eta beste produktu batzuk batuta; iaz ia 120.000 litro sagardo lortu ziren. Ohikoa da hori urte batean bai eta hurrengoan ez ematen duen fruta-arbola batean, urte emankorrak eta urriagoak txandakatzen baititu.

Benito Peciñak, Arabako fruta-ekoizleak eta sagardogileak biltzen dituen elkartearen (ASSE) presidente eta Kuartango sagardotegiko arduradunak, ez du kezkatzeko arrazoirik ikusten: hiru sagardotegi txiki direnez, litroak nahikoak dira eta kalitatea ona da. Eguraldiak markatu zuen urtea. Lautadako udaberriko euriek polena lurrera bota zuten eta polinizazioa zaildu zuten; oso uda lehorra etorri zen gero, eta urte amaierako euriei esker uzta berreskuratu ahal izan zen. «Urte amaierako euriek alea gizendu dute», azaldu zuen Peciñak.

Ez zen onddorik izan, baina sektoreak kezkaz jarraitzen du su-bakteriosia, sagarrondoaren gaixotasun larria; udazkenean bi foku baieztatu ziren Araban, Aiaran eta Aramaion. Aldundiak kilometro bateko erradioko eremuak ezarri zituen foku bakoitzaren inguruan, gutxienez bi urtez zaintzapean egoteko. Uzta ez da zuzenean kaltetu.

Urtarriletik maiatzera, eta autobusez

Arabako denboraldia maiatzera arte luzatuko da lurraldeko hiru sagardotegietan —Trebiñu, Kuartango eta Iturrieta—, eta larunbatak eta igandeak izango dira egunik jendetsuenak. Aurreko urteetan bezala, etxeek berek antolatzen dituzte autobusak beren bezeroentzat; gero eta eskaera handiagoa duen zerbitzua da, eta inork ez du sagardoari uko egin behar gidatzeagatik.

Iturriak

  • Noticias de Álava, Nagore Abasolo: «Txotx con ritmo alavés para ir abriendo boca», 2026ko urtarrilaren 15a. Inaugurazioaren kronika: Trebiñuren txanda, Dupla taldearen lehen txotxa, Gari eta Julen Markinezen adierazpenak, sagarrondoaren landaketa, menua, maiatzera arteko denboraldia, hiru sagardotegiak eta autobusak. Argazkiak: Alex Larretxi.
  • Gasteiz Hoy, Pablo González: «Dupla inaugura el Txotx 2026 en la sidrería Trebiñu», 2026ko urtarrilaren 15a. Egun bereko goizean argitaratutako aurrekontakizuna: aurreko inauguratzaileak, Arabako uztaren zifrak, Benito Peciñaren (ASSE) adierazpenak, eguraldia eta su-bakteriosia.