Euskal Sagardoa Jatorri Deituraren kalkuluen arabera, udazken honetan 6 eta 7 milioi kilo sagar artean bilduko dira Gipuzkoa, Bizkaia eta Arabako bere sagastietan, nahiz eta behin betiko zifra urte amaierara arte ez den jakingo. Aurreikuspena asteartean aurkeztu zuten, Altzoko Ipintza baserriko sagastian, eta 2024koa baino uzta askoz handiagoa izango da: iaz bi milioi kilo bildu ziren, eta 1,2 milioi litro sagardo egin.

«Sagar urtea izan da», laburbildu zuen Unai Agirre JDko kudeatzaileak. Ekitaldira joan ziren, besteak beste, Deituraren presidentea, Maite Retolaza ekoizlea; Maider Lopetegi, Fruitel fruta-ekoizleen elkarteko presidentea; Raimundo Ruiz de Escudero, Haziko zuzendaria; Xabier Arruti, Lurralde Oreka Berdeko foru diputatua, eta Xabier Olano, Altzoko alkatea. Lekua Ipuscua hitza agertzen den lehen idatziaren milurteurrena dela eta aukeratu zuten.

Heldutze aurreratua

Bilketa hasita dago jada JDko 250 sagastietatik gehienetan, eta abendura arte luzatuko da. Fruta iaz baino zertxobait lehenago heldu da, loraldia berandu iritsi bazen ere, eta Deiturak udako gau beroei egozten die hori. Ia sagar guztia eskuz bilduko da oraindik ere, nahiz eta dagoeneko erabiltzen diren herrialdeko sagastietara egokitutako makinak.

Sektoreak gaur egun 250 ekoizle eta 500 bat hektarea ditu produkzioan, eta haien fruta Deiturako 48 sagardotegietara doa; beste 160 hektarea orain hasi dira ekoizten edo datozen urteetan hasiko dira. Ezarritako helburua da hamabost urte barru ziurtatutako sagardo guztia bertako sagarrarekin bakarrik egitea. JDk belaunaldi-erreleborik ezaz ere ohartarazi zuen, eta fruta-ekoizleei eta sagardogileei eskatu zien epe luzeko akordioak eta kontratuak ixten joateko.

Prezioa, negoziazioan

Sagarraren prezioa zabalik dago oraindik. Hilaren hasieran, Donostiako Sagardo Egunean, ekoizleek ez zuten beren postua jarri, aurtengo tarifaren aurkako protesta gisa. Agirrek azaldu zuenez, ondoren bilera bat egin zuten aldeek, eta «akordioa bideratuta dago». Fruitel eta Gipuzkoako Sagardogileen Elkartea, JDren zuzendaritzapean, sagarraren kostu teorikoen kalkulu bat egiten ari dira, aurrerantzean erreferentzia izan dadin, eta uzta amaitzen denean berriro bilduko dira. Arrutik, bestalde, aurreratu zuen Foru Aldundiak landaketa eta laborantza teknifikatu nahi dituela, kostuak merkatzeko.

Aurkezpenean Malus Bat proiektuaz ere hitz egin zen: Euroeskualdearen 18 hilabeteko proiektua da, eta Gipuzkoako Sagardogileen Elkarteak gidatzen du, Intiarekin eta Iparraldeko sagardoen sindikatuarekin batera. Olatz Mitxelena sagardogileen elkarteko koordinatzailearen arabera, sagarrari buruzko lau hilabeteko bileren ondoren, badago ekintza plan bat; hurrengo urratsa sagardoaren estrategia izango da, eta 2026ko urtarrilean, sagardotegiena.

Iturriak