Iparraldeko sagardoa bertako sagarretatik abiatuta berpiztea. Hori zen 1990ean Iparralde barnealdeko talde txiki batek bere buruari ezarri zion erronka, Sagartzea elkartea sortu zuenean. Hogeita hamar urte baino gehiago geroago, elkarteak tokiko sagar motak biltzen jarraitzen du, Frantziako nekazaritza ikerketarako erakunde publiko INRAErekin ikerketak egiten eta bere lana azoka eta egunaldietan ezagutarazten. Datozen asteetan bi hitzordu ditu jendearentzat irekiak.

Urriaren 4a, igandea: Abadiako sagardiaren bisita

Sagartzeako hiru kide igande honetan Prentsaketan izanen dira, Hendaiako Abadia eremuko sagar tinkaketaren bestan. 14:30ean, Gabriel Durrutyk eremuko kontserbazio sagardia bisitatzera gidatuko ditu parte-hartzaileak, eta elkarteak tokiko sagar motekin egin duen lana kontatuko du: bisitaren aurkezpenaren arabera, Iparralde osoan ehun bat sagar mota zerrendatu dituzte, gehienbat boluntarioen lanari esker, 40.000 sagarrondo inguru landatu dituzte berriz, eta ekoizpen-sare bat antolatu dute, lehenik Eztigar kooperatibaren inguruan eta gero Segida sozietatearekin.

Prentsaketa Hendaiako Herriko Etxeak eta CPIE Littoral Basquek antolatzen dute, Euskal Hirigune Elkargoaren laguntzarekin, eta urtero Nekatoenea etxearen aitzineko tinkaketaren inguruan egiten da. Sagarrak aitzinetik biltzen dira auzolanean, herriko boluntario eta eskolako haurrekin, eta dolarean tinkatzen dira, jus berria bertan dastatzeko. Egunaldia 11:00etan hasiko da, CPIEren 40 urteen kariko mahai-inguru batekin, eta arratsaldean sagarrarekin sukaldaritza tailerra (izena emanda, 12 leku), zirkua, haurrentzako jokoak eta txalaparta izanen dira. Egitarau osoa egutegiko fitxan.

Azaroaren 8a, igandea: tokiko sagar moten jusak Lurraman

Hilabete bat geroago, Sagartzea Lurraman izanen da, Euskal Herriko Laborantza Ganbarak azaroaren 6tik 8ra Miarritzeko Irati erakustazokan antolatzen duen laborantza herrikoiaren azokan. Igandean, 8an, 10:00etatik 12:00ak arte, elkarteak lau edo bost sagar mota xehatu eta tinkatuko ditu, eta haien jusak dastatzen emanen. Gehiago Lurramaren fitxan.

Inausketa ikastaroak urte hasieran

Hitzordu horiez gain, Sagartzeak ikastaldi trinkoak eskaintzen ditu negu oro sagardian egin beharreko lanen inguruan, hala nola inausketa. 2027ko datak oraindik ez dira argitaratu.

Sagartzea Arrapitz sarearen parte da, Iparraldeko laborantza elkarteak biltzen dituena. Webgune horretako elkartearen orrian lehen urteak kontatzen dira: 1990etik 1992ra tokiko sagar motak zerrendatu zituen eta zazpi hautatu zituen landatzen hasteko, eta 1996an kideek Eztigar kooperatiba sortu zuten. Orri horretako zifrak, zaharragoak, aurtengo aurkezpenekoak baino txikiagoak dira: 60 sagar mota baino gehiago zerrendatuak eta 16.000 zuhaitz inguru landatuak 1994tik 1996ra, 30 hektarea inguruan, Hazparne, Oztibarre eta Donibane Garazi inguruan.

Iturriak

  • Sagartzea: Pantxika Maitia lehendakariak Sidrerias.ws-ri bidalitako informazioa, 2026ko urriaren 2an. Sorrera, INRAErekin egindako lana, Prentsaketan parte hartzea, Lurramako data eta ordutegia eta urte hasierako ikastaldiak. Azaleko argazkia: Hazparneko merkatua, 2024.
  • Hendaiako Herriko Etxea eta CPIE Littoral Basque: Prentsaketa 2026ren prentsa-oharra. Urriaren 3ko eta 4ko egitaraua, sagardiaren bisitaren ordua eta edukia, elkartearen zifrak, antolatzaileak. cpie-littoral-basque.eu
  • Arrapitz: «Sagartzea elkartea». Elkartearen historia, lehen sagar motak, 1994-1996ko landaketak eta Eztigar kooperatiba.
  • Lurrama: lurrama.org. Datak, lekua eta edizio zenbakia.